Τα Μετέωρα

Πάνω από την Καλαμπάκα υψώνονται ίσως τα πιο εντυπωσιακά γεωλογικά φαινόμενα της γης, οι βράχοι των Μετεώρων, γεννήματα αποθέσεων μεγάλου ποταμού (ενδεχομένως του Αλιάκμονα) κατά τον Καινοζωικό αιώνα ( 60 εκατ. χρόνια π.χ)
Στις απόκρημνες και γυμνές κορυφές των βράχων δημιουργήθηκε η
πολιτεία του Ανατολικού Ορθόδοξου Ασκητισμού. Είκοσι τέσσερα μοναστήρια στην αρχή και σήμερα επτά εξακολουθούν να μαγνητίζουν χιλιάδες επισκέπτες.
Αδιευκρίνιστο παραμένει το γιατί αυτό το παράξενο γεωλογικό θαύμα, δεν αναφέρεται από τους αρχαίους ιστορικούς και περιηγητές. Φαίνεται πως οι βράχοι μέχρι και τα Ρωμαϊκά χρόνια, μάλλον πιαθανόν να ήταν ενωμένοι μεταξύ τους με χώματα, άμμο ή άλλα υλικά, τα οποία με ραγδαίες βροχές, τεκτονικά ρήγματα και άλλες αιτίες, συμπαρασύρθηκαν προς τα κάτω και απογύμνωσαν τους βράχους. Η αιολική διάβρωση έπαιξε το ρόλο της στα μετέπειτα χρόνια μέχρι σήμερα, οπότε και ίσως διαμόρφωσε την σημερινή εικόνα των Μετεώρων.
Το συστατικό υλικό των βράχων αποτελείτε από κροκάλες, άμμο, κόκκινο γρανίτη, γκριζωπό σχιστόλιθο, κλαδιά,κορμούς δέντρων και πυριτόλιθο. Ο ασβεστόλιθος, έγινε το συνδετικό υλικό όλων των παραπάνω υλικών, πράγμα που διασφαλίζει την στερεότητα των βράχων.
Η έκταση του συμπαγούς αυτού αποθετικού υλικού, εκτείνεται πολύ πέρα από τα Μετέωρα και καταλαμβάνει χώρο πολλών τετραγωνικών χιλιομέτρων. Συγκεκριμένα , εκτείνεται μέχρι τη γέφυρα Μουργκανίου- Ξηρόκαμπου-Σκεπαρίου και από ‘κει μέχρι τη Θεόπετρα. Από τον 11ον αιώνα αρχίζει η μοναστική Ιστορία των Μετεώρων. Μέσα στις διάφορες κοιλότητες των βράχων καταφεύγουν καθημερινά ασκητές και αναχωρητές από διάφορα μέρη της Ελλάδας και κυρίως από τη γύρω περιοχή. Εκεί στοχάζονται, αναπέμπουν ψαλμωδίες, προσεύχονται. Σαν κέντρο τους έχουν το «Στύλο της Δούπιανης» πάνω από το Καστράκι και καθημερινά πληθαίνουν. Σήμερα ακόμη φαίνονται ίχνη αγιογραφιών σε τέτοιες κρύπτες- κοιλότητες. Ο θόρυβος όμως των κοπαδιών των αιγοπροβάτων, των βοσκών και των περαστικών αναγκάζουν τους ησυχαστές εκείνους, να αναζητήσουν ηρεμότερα μέρη. Ατενίζουν της απάτητες κορφές των απόκρημνων βράχων (μερικοί έχουν ύψος 400 μ. από τη βάση τους) και παίρνουν την απόφαση να σκαρφαλώσουν εκεί. Η παράδοση θέλει να έδεσαν σχοινιά στα πόδια των αετών και όταν τα σχοινιά γαντζώθηκαν στις κορυφές, οι ασκητές αναρριχήθηκαν συρόμενοι από τα σχοινιά. Στην πραγματικότητα έφτασαν εκεί με το σύστημα της σκαλωσιάς και την κατασκευή ξύλινων κλιμάκων, όπου προσφερόταν. Σκάλιζαν τρύπες στους βράχους, έβαζαν τα δοκάρια μέσα και μετά συνέχιζαν το ίδιο προς τα πάνω στην κορυφή. Δουλειά δύσκολη, βασανιστική, επικίνδυνη. Όταν έφτασαν επιτέλους στις άγονες και έρημες κορυφές, και κατασκεύασαν τα πρώτα προσευχητάρια, αφαίρεσαν της σκαλωσιές και κατασκεύασαν μακρόστενες ξύλινες σκάλες, που της περισσότερες έσυραν το βράδυ πάνω για λόγους ασφάλειας. Για την μεταφορά πραγμάτων, παρασκεύασαν το δίχτυ που το τραβούσαν με ανέμη.
24 μοναστήρια ιδρύθηκαν κατά καιρούς το ένα καλύτερο από το άλλο. Τα πρώτα χρόνια εξακολουθούν να είναι άγνωστα (9ος-12ος αιώνας). Από τον 14ο αιώνα όμως έχουν περισσότερα συγκεκριμένα στοιχεία για την ιστορία των μοναστηριών των Μετεώρων. Γύρω στα 1367 ο Νείλος με τη βοήθεια και την συμπαράσταση του Διοικητή της Θεσσαλίας Συμεών Ουρέση Παλαιολόγου, συγκέντρωσε τους μοναχούς από της σπηλιές και της διάφορες κοιλότητες των βράχων σε 4 πυρήνες – μοναστήρια. Εκείνος όμως που υλοποίησε την πρώτη αυτή ενέργεια ήταν ο Αθανάσιος ο Μετεωρίτης, (γεννήθηκε στην Υπάτη το 1305 και πέθανε στα Μετέωρα το 1385).