Close
Login to Your Account
patriotaki.net
Εμφάνιση αποτελεσμάτων : 1 έως 2 από 2
  1. #1

    Η Βασιλόπιτα

    Βασιλόπιτα

    Βασιλόπιτα ονομάζεται η καθιερωμένη πίτα που παρασκευάζεται από τους χριστιανούς παραμονές της Πρωτοχρονιάς και κόβεται (μοιράζεται) ακριβώς το μεταμεσονύκτιο που αλλάζει ο χρόνος.
    Η Βασιλόπιτα παρασκευάζεται κυρίως από αλεύρι, αυγά, ζάχαρη, γάλα αναλόγου μεγέθους και είδους και είναι φουσκωτή, αφράτη και γλυκιά. Στην Αθήνα συνηθίζεται η λεγόμενη «πολίτικη» Βασιλόπιτα ενώ σε άλλα μέρη επικρατούν άλλοι τρόποι κατασκευής με μπαχαρικά κ.ά. Βασικό όμως κοινό γνώρισμα είναι ότι σε όλες θέτουν μέσα χρυσό νόμισμα (κωσταντινάτο) ή ασημένιο ή και απλό κοινό. Στην ελληνική επαρχία θέτουν εντός, ανάλογα του εθίμου, τεμάχιο άχυρου, κληματόβεργας ή ελιάς ή, σε κτηνοτροφικές περιοχές, ένα μικρό κομάτι τυρί που θα φέρει καλή τύχη στην παραγωγή. Σε άλλα μέρη, αντί αυτού κατασκευάζουν μικρό στεφάνι από κληματόβεργες που όποιος το βρει στα χωράφια θα είναι τυχερός στα σπαρτά, ή στην ελαιοπαραγωγή ή στο κρασί κλπ.
    Συχνά, με σειρές αποφλοιωμένων αμυγδάλων γράφεται επί της βασιλόπιτας η αρίθμηση του νέου έτους. Η Βασιλόπιτα κατά το ελληνικό έθιμο κόβεται σε οικογενειακή συγκέντρωση αμέσως με τον ερχομό του νέου έτους κυρίως μετά από φαγοπότι όπου και ακολουθεί χαρτοπαιξία «για το καλό του καινούργιου χρόνου». Έτσι στις 12.00 ακριβώς τα μεσάνυκτα με την αλλαγή του έτους σβήνουν τα φώτα και μετά ένα λεπτό ξανανάβουν ευχόμενοι και αντευχόμενοι όλοι «χρόνια πολλά» και «ευτυχισμένο το νέο έτος».
    Τότε προσκομίζεται η Βασιλόπιτα στο τραπέζι όπου ο νοικοκύρης αφού την σταυρώσει με το μαχαίρι τρεις φορές αρχίζει να τη κόβει σε τριγωνικά κομμάτια προσφερόμενο σε κάθε ένα παριστάμενο μέλος της οικογένειας ή φίλων και συγγενών με πρώτο κομμάτι του σπιτιού (άλλοι του Χριστού της Παναγίας και του Αϊ Βασίλη) του σπιτονοικοκύρη της σπιτονοικοκυράς και των άλλων παρισταμένων κατά τάξη συγγενείας και ηλικία με τελευταίο το κομμάτι του φτωχού ή πάλι του σπιτιού, χωρίς βέβαια να λησμονούνται τυχόν μετανάστες, ασθενείς και άλλα πρόσωπα της οικογένειας που για διάφορους λόγους δεν παρίστανται.
    Το κόψιμο της Βασιλόπιτας γίνεται και τις άλλες μέρες του "Δωδεκαήμερου" των εορτών ενώ εκείνες γραφείων συλλόγων κλπ μέχρι και το μήνα Φεβρουάριο. Το έθιμο αυτό είναι πολύ παλαιό, προέρχεται από εκείνο το τελούμενο στην αρχαία εορτή των «Κρονίων» (των ρωμαϊκών «Σατουρναλίων») που παρέλαβαν οι Φράγκοι από τους οποίους και προήλθε η συνήθεια της τοποθέτησης νομίσματος μέσα στη πίτα και να ανακηρύσσουν «Βασιλιά της βραδιάς» αυτόν που το εύρισκε ή κατά άλλο έθιμο, αντί νομίσματος, έβαζαν φασόλι και αυτός που το εύρισκε τον αποκαλούσαν φασουλοβασιλιά. Πέρα όμως αυτού του φράγκικου εθίμου που πέρασε όμως στην Ευρώπη υπάρχει και μία θρησκευτική παράδοση που συνδέει και με την προσωπικότητα του Μεγάλου Βασιλείου.
    Κατά την θρησκευτική λοιπόν παράδοση κάποτε στη Καισαρεία της Καππαδοκίας στη Μικρά Ασία που επίσκοπος ήταν ο Μέγας Βασίλειος ήλθε να τη καταλάβει ο Έπαρχος της Καππαδοκίας με πρόθεση να τη λεηλατήσει. Τότε ο Μέγας Βασίλειος ζήτησε από τους πλούσιους της πόλης του να μαζέψουν ότι χρυσαφικά μπορούσαν προκειμένου να τα παραδώσει ως "λύτρα" στον επερχόμενο κατακτητή. Πράγματι συγκεντρώθηκαν πολλά τιμαλφή. Κατά την παράδοση όμως είτε επειδή μετάνιωσε ο έπαρχος, είτε (κατ΄ άλλους) εκ θαύματος όπου ο Άγιος Μερκούριος με πλήθος Αγγέλων απομάκρυνε τον στρατό του, ο Έπαρχος απάλλαξε την πόλη από επικείμενη καταστροφή. Προκειμένου όμως ο Μέγας Βασίλειος να επιστρέψει τα τιμαλφή στους δικαιούχους, μη γνωρίζοντας σε ποιόν ανήκει τι, έδωσε εντολή να παρασκευασθούν μικροί άρτοι εντός των οποίων τοποθέτησε ανά ένα των νομισμάτων ή τιμαλφών και τα διένειμε στους κατοίκους την επομένη του εκκλησιασμού. Το γεγονός αυτό απέληξε σε διπλή χαρά από της αποφυγής της καταστροφής της πόλης και συνεχίσθηκε η παράδοση αυτή κατά τη μνήμη της ημέρας του θανάτου του (εορτή του Αγίου και Μεγάλου Βασιλείου).

  2. #2
    Η Βασιλόπιτα

    Το κατεξοχήν Πρωτοχρονιάτικο έθιμο είναι η Βασιλόπιτα. Είναι ένα έθιμο που το συναντάμε σε ολόκληρο τον Ελλαδικό χώρο με αρκετές βέβαια παραλλαγές. Οι παραλλαγές αυτές έχουν να κάνουν κυρίως με την σύσταση της.
    Έτσι σε κάποια μέρη είναι κέικ ή τσουρέκι, σε άλλα αλμυρή ή γλυκιά πίτα με φύλλα ενώ σε κάποια άλλα είναι ψωμί σαν το Χριστόψωμο. Διαφορές στις Βασιλόπιτες συναντάμε και στην διακόσμηση που φέρουν. Κοινό στοιχείο πάντως της διακόσμησης είναι ένας σταυρός και η αναγραφή του έτους. Σε όλες πάντως τις περιπτώσεις Βασιλόπιτα είναι στρογγυλή και μέσα της κρύβει ένα φλουρί.
    Η βασιλόπιτα είναι συνδυασμός του «εορταστικού άρτου» και του «μελιπήκτου» των αρχαίων προσφορών, τόσο προς τους θεούς όσο και προς τους νεκρούς ή τους κακούς δαίμονες για την εξασφάλιση της υγείας, της καλής τύχης και της ευλογίας του Αγίου Βασιλείου.
    Στην πλειοψηφία τους οι Έλληνες κόβουν τη βασιλόπιτα αμέσως μετά την αλλαγή του χρόνου. Σε μερικές όμως, περιοχές της Ελλάδας η Βασιλόπιτα κόβεται στο μεσημεριανό τραπέζι, ανήμερα του Αγίου Βασιλείου την 1η Ιανουαρίου. Όποτε πάντως και αν κοπεί, ακολουθείται το ίδιο εθιμοτυπικό: Ο νοικοκύρης την σταυρώνει τρεις φορές με ένα μαχαίρι και μετά αρχίζει να κόβει τα κομμάτια. Το πρώτο είναι του Χριστού, το δεύτερο της Παναγίας, το τρίτο του Αγίου Βασιλείου, το τέταρτο του σπιτιού και ακολουθούν τα κομμάτια των μελών της οικογένειας με σειρά ηλικίας.

Παρόμοια Θέματα

  1. Η Βασιλόπιτα
    Από Yaryalitsa in forum Παράδοση, Έθιμα, Ελληνισμός
    Απαντήσεις: 0
    Τελευταίο Μήνυμα: 25.12.2007, 11:00

Ετικέτες γι αυτό το Θέμα (tags)

Δικαιώματα - Επιλογές

  • Δεν μπορείτε να δημοσιεύετε νέα θέματα
  • Δεν μπορείτε να απαντάτε σε θέματα
  • Δεν μπορείτε να δημοσιεύετε συνημμένα
  • Δεν μπορείτε να επεξεργάζεστε τις δημοσιεύσεις σας
  •  
Σχετικά με εμάς
Το patriotaki.net βρίσκετε τα τελευταία 10 χρονια κοντά σας, για να προσφέρει έναν virtual τόπο συναντήσεως με δυνατότητα να ανταλλάσσονται χρήσιμες πληροφορίες. Ομογενείς,Μετανάστες και Έλληνες στην πατρίδα μας δίνουν χρήσιμες συμβουλές και πληροφορίες στο forum της ιστοσελίδας. Στήριξε και βοήθησε τον συνάνθρωπο σου, εθελοντικά και αφιλοκερδώς. Ο καθένας μπορεί να προσφέρει με ένα μήνυμα μια βοήθεια σε ένα "πατριωτάκι" που ίσως περνάει την πιο δύσκολη στιγμή της ζωής του μέσα στο άγχος και την αβεβαιότητα για το μέλλον.

patriotaki.net - Ο Ελληνισμός στο Διαδίκτυο - Μετανάστευση, Ελλάδα και Ομογένεια

patriotaki - connecting greek people
Join us
Like